Restorasyonu "uzun yıllar ayakta kalacak" diyen firma yapmış!

eKahramanmaraş merkezli depremlerin en çok etkilediği yerlerden olan Hatay’da, yıkılan Anadolu’nun ilk camisinin restorasyonunu "Eserlerin uzun yıllar ayakta kalmasını sağlamak ana hedeflerimizdendir" diyen firmanın yaptığı ortaya çıktı. Firmanın kurucusu Şakir Meraki, "Bölgede taş üstünde taş kalmamış. Bundan sonrası için izolatörlü sistemi öneriyoruz" dedi. 

Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 11 ilde, tarihi camilerin yanı sıra birçok tarihi yapı yıkılırken büyük bir kısmı da zarar gördü. Mimar Sinan’ın 1553 ve 1574 yıllarında Hatay’da inşa ettiği Sokullu Mehmet Paşa ve Belen Kanuni külliyeleri depremde ayakta kalırken, onarım gören tarihi yapıların yıkılmış olması, restorasyon süreçlerine ilişkin tartışmayı da beraberinde getirdi. Anadolu’da inşa edilen ilk camii olarak bilinen ve depremde yıkılan Antakya’daki Habib-i Neccar Cami’nin de 2017 yılında restorasyon ve onarım gördüğü ortaya çıktı. 

Firma kurucusu: Bölgede taş üstünde taş kalmadı

Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün, onarım işini yaptırdığı Ankara merkezli A Proje firmasının tanıtım sayfasında ise "Kültür mirasımızın korunması amacına yönelik bilimsel çalışmalar yapmak ve bu eserlerin uzun yıllar ayakta kalarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak ana hedeflerimizdendir" ifadeleri dikkat çekti.

Restorasyon ve onarım yapılmasına rağmen camiinin neden yıkıldığına ilişkin olarak T24’ün sorusunu yanıtlayan firmanın kurucu ortağı Şakir Meraki, "Bölgeye gittim, taş ütünde taş kalmadı. Hasar görmeyen tarihi yapı yok. Yığma yapı olduğu için homojen değil. Ama yine de caminin yalnızca kubbe kısmı çöktü, beden duvarları ayakta kaldı" dedi. 

"İzolatörlü sistemi öneriyoruz"

Proje kapsamında camii çevresindeki tarihi evlerde de restorasyon işlerini yürüttüklerini kaydeden Meraki, "Onlarda bir sorun yok" ifadesini de kullandı.

Meraki, şunları söyledi:

"Var olan bir şeyi sanatsal değerine zarar vermeden teknik imkanlar doğrultusunda en uzun süre ayakta kalmasını sağlamayı hedefliyoruz. Bazı yapılar var ki; eldeki imkanlar kapsamında daha da fazlasını yapamıyorsunuz. Örneğin Ayasofya’nın minaresinin 7’nin üzerinde bir depremde yıkılacağı öngörülüyor. Tarihi yapılarla ilgili bilimsel teknikler ölçüsünde bu kadar şiddetli depreme yönelik çok bir şey yapılabileceğini düşünmüyoruz. Hastanelerde olduğu gibi izolatörlü sistemi önerdik ancak bunlar çok radikal ve maliyetli çözümler. Yine de biz Vakıflar Genel Müdürlüğüne bundan sonraki süreçler için rekonstrüksiyon gerektiren yapılar için izolatörlü sistemi önerdik."

Ulu Camii ile Saraçhane Camii de yıkıldı

Bu arada Hatay’da 16’ncı yüzyılda inşa edilen tarihi Ulu Camii ile Kahramanmaraş’taki 405 yıllık tarihi Saraçhane Camii de depremde yıkılan yapılar arasında yer aldı. Ulu Camii’nin 2013 yılında, Saraçhane Camii’nin de 2017 yılında restorasyon gördüğü ortaya çıktı. Ulu Camii’nin restorasyon işini üstlenen firmanın yetkilisi Veysel Cabas, o dönem yaptığı açıklamada "Caminin tarihi çehresine zarar veren ve sonradan eklenen betonarme yapılar ortadan kaldırıldı. Caminin büyüklüğüne uygun olarak ses sistemini düzenledik. Ses ve ısıtma sistemi Türkiye'de yeni yeni kullanılmaya başlanıyor. Caminin içerisinde zarar gören ve tozlanan duvarlar, taşlar temizlendi, tamiratları yapıldı" ifadelerini kullanmıştı.